13 Ιανουαρίου 2015

Αντιμετωπίζοντας Καταστάσεις Κρίσης

H Έννοια της Κρίσης

Στις συζητήσεις τους οι άνθρωποι, καθώς και οι σχολιαστές και αρθρογράφοι στα Μ.Μ.Ε., αναφέρονται συχνά σε διάφορες καταστάσεις κρίσεων που αντιμετωπίζουν τα άτομα σε συλλογικό επίπεδο, όπως είναι πχ. η οικονομική κρίση, η ενεργειακή κρίση, η κρίση αξιών, η κρίση της οικογένειας, κ.λ.π. 



Στην ιατρική, κρίση είναι η ξαφνική και έντονη εκδήλωση μιας παθολογικής κατάστασης, όπως είναι, π.χ. μια κρίση οξείας σκωληκοειδίτιδας ή οι επιληπτικές κρίσεις. Κρίση στη διαδρομή ενός λοιμώδους νοσήματος, είναι μια καμπή στην πορεία της αρρώστειας η οποία όταν εκδηλώνεται π.χ. με έκκριση άφθονου ιδρώτα και πτώση της θερμοκρασίας του σώματος, θεωρείται ευοίωνη στην ίαση του ασθενούς. 

Στην ψυχοπαθολογία κρίση (ή προσβολή) πανικού χαρακτηρίζεται το απρόσμενο και οξύ επεισόδιο πανικού, μια διακριτή, δηλαδή, περίοδος έντονου φόβου ή δυσφορίας που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα, όπως π.χ. δύσπνοια, ζαλάδα, ταχυκαρδία, τρεμούλα, ναυτία, εφίδρωση, φόβος του ατόμου ότι θα πεθάνει, θα τρελαθεί κ.ά.  

Υπάρχουν όμως, και απρόβλεπτα περιστατικά και τραυματικά γεγονότα που προκαλούν καταστάσεις κρίσεων στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Τα άτομα αυτά αδυνατούν να αντιμετωπίσουν μόνα τους τέτοιες καταστάσεις και χρειάζονται άμεση βοήθεια από επαγγελματίες στον χώρο της ψυχικής υγείας, από άλλους φορείς παρέμβασης στις κρίσεις, ή από άλλα σημαντικά στη ζωή τους άτομα. 

Μια κρίση μπορεί να οριστεί ως μια περίοδος ψυχολογικής ανισορροπίας, απότομης, δηλαδή διαταραχής της ψυχολογικής ομοιόστασης, που εκδηλώνεται με συγκεχυμένα συναισθήματα, σωματικά συμπτώματα, ακατάστατη συμπεριφορά, κ.ά., η οποία προκαλείται από ένα οποιοδήποτε ξαφνικό συμβάν ή σειρά συμβάντων, ή ως μία κρίσιμη κατάσταση, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή της ομαλής πορείας των γεγονότων στη ζωή ενός ατόμου ή μιας ομάδας. Το άτομο, δηλαδή, που βιώνει μια κατάσταση κρίσης αντιλαμβάνεται μια ξαφική απώλεια της ικανότητάς του να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικές δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων για την αντιμετώπιση της κατάστασης. 


Παρεμβαίνοντας στην Κρίση

Εάν εσύ ή κάποιος δικός σου άνθρωπος βιώνεις ένα γεγονός ή μία σειρά γεγονότων τα οποία αντιλαμβάνεσαι ως εξαιρετικά απειλητικά, τα οποία σε εξαγριώνουν, σε φοβίζουν, ή σε εξαναγκάζουν να αποσυρθείς από τη συμμετοχή σου στη ζωή, πιθανόν να βιώνεις κατάσταση κρίσης. 

Μην ξεχνάς ότι υπάρχει βοήθεια. Σήμερα λειτουργούν διάφορα κέντρα και υπηρεσίες, όπως είναι π.χ. τα κέντρα για την πρόληψη των αυτοκτονιών, ποιμαντικής συμβουλευτικής, για κακοποιημένες γυναίκες, για θύματα βιασμού, σχολικής βίας, φυσικών καταστροφών, κ.ά. 

Υπάρχουν επίσης ειδικές τηλεφωνικές γραμμές (hotlines) που λειτουργούν όλο το 24ωρο και παρέχουν πληροφορίες, κάνουν αξιολογήσεις κρίσεων, παρεμβάσεις και παραπομπές για άτομα που έχουν κατάθλιψη, αυτοκτονικές, σκέψεις, που αντιμετωπίζουν επείγοντα ψυχιατρικά περιστατικά, έχουν χημικές εξαρτήσεις, υπέστησαν σεξουαλική ή σωματική κακοποίηση κ.ά.. 


Στη στήλη που θα δεις στα δεξιά, έχω συγκαταλέξει μία σειρά από υπηρεσίες (οι οποίες ενημερώνονται διαρκώς - αν γνωρίζεις υπηρεσίες που έχω παραλείψει, σε προσκαλώ να με ενημερώσεις ώστε να τις συμπεριλάβω) στις οποίες μπορείς να απευθυνθείς ανάλογα με το είδος της δυσκολίας που βιώνεις.


Ουδέν Κακόν Αμιγές Καλού 

Συνήθως μέσα από καταστάσεις κρίσεων μας δίνεται η ευκαιρία να ανακαλύψουμε και να αξιοποιήσουμε δυνάμες και δεξιότητες που μας βοηθούν να ωριμάσουμε και να συμμετέχουμε στη ζωή με έναν πιο φροντιστικό και δημιουργικό τρόπο. 

Εάν νιώθεις έτοιμος/-η να διερευνήσεις τρόπους με τους οποίους μπορείς να ελαχιστοποιήσεις τις τραυματικές συνέπειες των γεγονότων που σου συμβαίνουν και να διαχειριστείς την κατάσταση με φροντίδα για τον εαυτό σου και τους άλλους, μη διστάσεις να επευθυνθείς σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας


Το παρόν κείμενο αποτελεί προσαρμοσμένο απόσπασμα από την ακόλουθη παραπομπή:

Πολεμικού, Α. (2013). Συμβουλευτική και παρέμβαση σε καταστάσεις κρίσεων. Στους Α. Κοντάκος & Φ. Καλαβάσης (Επ. Επιμ). Θέματα εκπαιδευτικού σχεδιασμού 5: διαχείριση κρίσεων και διακυβέρνηση εκπαιδευτικών μονάδων (σσ. 242-254). Ζεφύρι: Εκδόσεις Διάδραση. 

Το απόσπασμα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα και απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η ανατύπωση και η (μερική ή ολική) αντιγραφή χωρίς την άδεια του κατόχου.


Άννα Πολεμικού, Ph.D. 
Νευροψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια
(προσωποκεντρικης προσέγγισης)


πληροφορίες/επικοινωνία: 
 
  6937804644 / 21 3030 1465